Pak er lekker een kopje thee bij, want ik heb weer een hoop te vertellen! Bij ons thuis is de keuken echt het hart van het huis. Of het nu een drukke woensdagmiddag is met de kleinkinderen die over de vloer rennen, of een rustige zondagochtend waarop ik alleen de oven hoor suizen; er wordt hier altijd wel wat gebakken. Laatst was mijn kleinzoon Sam me aan het helpen met muffins. Hij is pas vijf, maar hij weet precies hoe hij het beslag moet roeren (en hoe hij stiekem de pollepel moet aflikken!). Terwijl we bezig waren, vroeg mijn schoondochter me: "Ivonne, die bakvormen siliconen waar jij alles in doet, zijn die nou echt handiger dan die oude metalen blikken van vroeger?"
Dat zette me aan het denken. Ik gebruik ze al jaren, maar ik weet ook nog goed dat ik in het begin best sceptisch was. Want ja, zo’n flexibel ding dat je bijna dubbel kunt vouwen, hoe kan daar nou een fatsoenlijke cake uit komen? Inmiddels heb ik mijn weg wel gevonden in de wereld van Koken & Bakken en heb ik een kast vol met verschillende soorten en maten. In deze blog neem ik je mee in mijn eerlijke ervaringen. Geen verkooppraatjes, maar gewoon het verhaal van een oma die graag bakt en wil dat jij ook zonder frustraties de mooiste taarten op tafel zet. We gaan kijken naar de voordelen, de nadelen en natuurlijk de gezondheid, want we willen wel dat onze baksels veilig zijn voor de kleintjes.
Zijn siliconen bakvormen een goed idee?
Als je mij vraagt of bakvormen siliconen een goed idee zijn, dan zeg ik volmondig: ja, maar je moet wel weten hoe je ze gebruikt! Het allergrootste voordeel, en dat zal elke bakliefhebber beamen, is dat ze zo ontzettend flexibel zijn. Wat ik altijd doe als ik een cake heb gebakken, is hem eerst even een kwartiertje laten afkoelen op het aanrecht. Daarna druk je de zijkanten van de siliconen bakvorm zo weg van de cake. Het is bijna alsof de cake er vanzelf uit springt. Geen gedoe meer met messen langs de randjes om de boel los te snijden, waarbij je vaak net die mooie goudbruine korst beschadigt.
Het gemak van opbergen
Bij ons thuis puilen de keukenkastjes soms echt uit. Mijn man zegt wel eens dat ik een verzameltik heb, maar ja, je hebt nu eenmaal voor elk gerecht de juiste tool nodig, toch? Het fijne aan bakvormen siliconen is dat je ze letterlijk in een hoekje kunt proppen. Je kunt ze indrukken, oprollen of op elkaar stapelen zonder dat ze hun vorm verliezen of deuken krijgen zoals bij metaal. Zodra je ze weer tevoorschijn haalt, floepen ze zo terug in hun oorspronkelijke model. Dat scheelt me een hoop ruimte in mijn Bakvormen lade.
Anti-aanbak zonder gedoe
Vroeger was ik altijd in de weer met pakjes roomboter en paneermeel om die oude blikken in te vetten. En dan nog bleef er altijd wel een stukje taart achter in de vorm, precies op die ene plek waar je net niet goed genoeg had gesmeerd. Met bakvormen siliconen hoeft dat in principe niet meer. Hoewel ik eerlijk moet bekennen dat ik bij een hele gedetailleerde tulbandvorm nog steeds wel een heel klein beetje bakspray gebruik, gewoon voor de zekerheid. Maar voor een standaard cake of muffins? Helemaal niet nodig. De gladde binnenkant zorgt ervoor dat niets echt vastplakt. Dat maakt het bakken een stuk ontspannender, vooral als je zoals ik wel eens last hebt van "bak-stress" vlak voordat de visite komt.
Hoe gezond zijn siliconen bakvormen eigenlijk?
Dit is een vraag die ik vaak krijg, en terecht. We willen natuurlijk niet dat er vreemde stofjes in onze appeltaart terechtkomen. Toen ik net begon met het verkopen van keukenspullen, heb ik me hier goed in verdiept. Siliconen zijn eigenlijk een soort kunstrubber, gemaakt van silicium (zand) en zuurstof. Het is een materiaal dat heel goed tegen extreme temperaturen kan, zowel in de vriezer als in de bakvorm oven.
Veiligheid boven alles
Volgens het Voedingscentrum zijn siliconen veilig voor gebruik met voedsel, mits ze van goede kwaliteit zijn. Wat ik altijd doe als ik een nieuwe siliconen bakvorm koop, is even controleren of hij "food grade" is. Goedkopere varianten die je soms bij de budgetwinkels vindt, kunnen soms vulstoffen bevatten. Een goede truc om dit te testen is de "knijptest": als je de siliconen dubbelvouwt en er verschijnt een witte streep op de vouw, dan zitten er waarschijnlijk vulstoffen in. Bij de bakvormen siliconen die ik in mijn webshop verkoop, gebeurt dat niet; die zijn puur en veilig.
Geen nare geurtjes of smaken
Wat ik ook heel belangrijk vind, is dat siliconen inert zijn. Dat is een duur woord voor: het reageert nergens mee. Het neemt geen geuren of smaken op. Ik heb wel eens een hartige quiche gemaakt in een quichevorm van siliconen en de volgende dag een zoete vruchtentaart in precies dezelfde vorm. Je proeft helemaal niets van de prei in je aardbeientaart! Dat is bij sommige oude metalen vormen wel anders, die kunnen na verloop van tijd een beetje een "metaalachtige" smaak afgeven aan je eten. Ook de Consumentenbond geeft aan dat kwalitatieve siliconen een prima keuze zijn voor in de keuken, zolang je ze niet boven de aanbevolen temperatuur verhit (meestal rond de 220-230 graden).
Siliconen of metaal: wat is beter?
Dit is de eeuwige discussie in bakland. Als ik eerlijk ben: ik gebruik ze allebei, maar voor verschillende doeleinden. Het is niet zo dat de ene altijd beter is dan de andere. Het hangt er echt vanaf wat je wilt maken. Bij ons thuis kiezen we voor bakvormen siliconen wanneer we iets kwetsbaars maken, zoals een luchtige mousse-taart of kleine cakejes die in een specifieke vorm moeten blijven. De details van een vorm (denk aan hartjes of bloemetjes) komen er in siliconen vaak veel scherper uit.
Warmtegeleiding en korstjes
Metaal geleidt warmte sneller en intenser. Als je houdt van een echt knapperige, donkere korst aan je brood of je cake, dan wint metaal het vaak. Metaal wordt in de oven heter dan siliconen. Bakvormen siliconen isoleren juist een beetje, waardoor de baktijd soms net een paar minuutjes langer is. Maar het grote voordeel daarvan is weer dat je cake gelijkmatiger gaart. Je hebt minder kans op verbrande randjes terwijl de binnenkant nog vloeibaar is. Voor mijn kleinkinderen maak ik vaak gezonde bananenbroodjes; die worden in een siliconen bakvorm altijd heerlijk smeuïg zonder dat de buitenkant hard wordt.
Schoonmaken: een wereld van verschil
Laten we eerlijk zijn: niemand houdt van afwassen. Mijn man doet hier thuis meestal de vaat (gelukkig!), en hij is groot fan van de bakvormen siliconen. Waarom? Omdat je ze zo in de vaatwasser kunt stoppen. Geen gedoe met schuursponsjes om aangekoekte resten weg te krijgen. Omdat ze flexibel zijn, kun je ze ook makkelijk binnenstebuiten keren onder de kraan om elk hoekje schoon te maken. In onze Bakvormen collectie vind je vormen die jarenlang meegaan, juist omdat ze zo makkelijk schoon te houden zijn. Volgens Milieu Centraal is de levensduur van een product een belangrijke factor in hoe duurzaam het is, en goede siliconen gaan echt een eeuwigheid mee.
Waarom soms geen siliconen bakvorm gebruiken?
Ik wil wel eerlijk tegen je blijven, want niet alles is rozengeur en maneschijn. Er zijn momenten dat ik mijn siliconen bakvorm liever in de kast laat staan. Het grootste nadeel is de stabiliteit. Omdat ze zo flexibel zijn, kunnen ze nogal "wiebelig" zijn als ze vol zitten met vloeibaar beslag. Wat ik altijd doe, is de vorm eerst op het ovenrooster of op een bakplaat zetten vóórdat ik hem vul. Als je een gevulde vorm probeert op te tillen om hem in de oven te schuiven, heb je grote kans dat hij dubbelklapt en je hele keukenvloer onder het beslag zit (geloof me, ik spreek uit ervaring, en de hond vond het geweldig, maar ik iets minder!).
De zoektocht naar de knapperige bodem
Zoals ik al even noemde: voor een echt krokante bodem zijn siliconen niet altijd de beste vrienden. Als ik een klassieke appeltaart maak waarbij de bodem echt moet "kraken", dan pak ik toch vaak mijn metalen springvorm. De bakvorm oven interactie met metaal zorgt voor die specifieke textuur die je met siliconen soms mist. Ook voor recepten die op een zeer hoge temperatuur moeten (boven de 230 graden), zijn bakvormen siliconen niet geschikt. Ze kunnen dan gaan vervormen of zelfs een beetje gaan ruiken, en dat willen we niet.
Vetvrij bakken is een fabeltje (soms)
Hoewel ze vaak worden verkocht als "nooit meer invetten", is dat bij oudere siliconen vormen of bij hele complexe patronen niet helemaal waar. Na veelvuldig gebruik in de vaatwasser kunnen ze een beetje "droog" worden. Mijn tip: vet ze de eerste paar keer dat je ze gebruikt toch lichtjes in met een neutrale olie. En let op met messen! Als je direct in de siliconen bakvorm gaat snijden om een puntje taart te proeven, snijd je zo door de bodem heen. Gebruik altijd een houten of kunststof spatel om je baksel eruit te wippen.
Mijn tips voor de perfecte taartbodem vorm
Een goede taartbodem vorm is goud waard. Bij ons thuis zijn we dol op hartige taarten. Elke vrijdagavond is het "restjesdag" en dan maak ik vaak een quiche met wat we nog in de koelkast hebben liggen. Ik gebruik hiervoor vaak een quichevorm van siliconen met een verstevigde rand. Dat is een slimme uitvinding: de flexibiliteit van siliconen onderin, maar een harde rand aan de bovenkant zodat je hem makkelijk kunt verplaatsen.
Blind bakken in siliconen
Als je een taart maakt met een natte vulling (zoals een citroen-meringue of een quiche), dan moet je de bodem vaak eerst "blind bakken". Wat ik altijd doe met mijn bakvormen siliconen, is het deeg erin leggen, een stukje bakpapier erop en dan vullen met bakbonen. Omdat de siliconen de warmte anders verdelen, laat ik de bodem vaak 5 minuutjes langer in de oven staan dan het recept aangeeft. Zo voorkom je die gevreesde "soggy bottom" waar ze bij Heel Holland Bakt altijd over praten.
De juiste maat kiezen
Niet elke taartbodem vorm is hetzelfde. Let goed op de diepte. Voor een vlaai wil je een ondiepe vorm met een opstaande rand, terwijl je voor een quiche juist wat meer hoogte nodig hebt voor de vulling. In onze Oven collectie hebben we verschillende maten die perfect passen bij elk recept. Mijn tip: koop een setje van verschillende groottes. Niets is zo vervelend als beslag overhouden omdat je vorm te klein is, of een heel dun taartje krijgen omdat je vorm te groot was.
Conclusie: Bakken met plezier bij ons thuis
Al met al kan ik niet meer zonder mijn bakvormen siliconen. Ze hebben het bakken voor mij een stuk laagdrempeliger gemaakt. Geen angst meer dat een cake mislukt omdat hij blijft plakken, en het opruimen is een fluitje van een cent. Of ik nu met de kleinkinderen sta te kliederen of een chique diner voorbereid voor vrienden, er staat bijna altijd wel een siliconen vorm in de oven te dampen. Het gaat er uiteindelijk om dat je plezier hebt in de keuken. Gereedschap moet je helpen, niet tegenwerken.
Ik hoop dat mijn ervaringen je een beetje hebben geholpen bij het maken van een keuze. Of je nu gaat voor de klassieke metalen vorm of de moderne siliconen bakvorm, het belangrijkste ingrediënt is altijd een flinke dosis liefde (en misschien een extra snufje kaneel, dat doet het hier altijd goed!). Kijk gerust eens rond in mijn winkeltje bij de sectie Bakvormen voor meer inspiratie. Veel bakplezier!
Veelgestelde Vragen
Hoe gezond zijn siliconen bakvormen?
Siliconen bakvormen van goede kwaliteit zijn heel gezond en veilig. Ze zijn gemaakt van natuurlijke materialen zoals zand en zuurstof en bevatten geen schadelijke stoffen zoals BPA of weekmakers. Let er wel op dat je kiest voor "food grade" siliconen en ze niet heter verhit dan de fabrikant adviseert.
Waarom geen siliconen bakvorm?
Je kunt beter geen siliconen bakvorm gebruiken als je een extreem knapperige korst wilt (zoals bij ambachtelijk brood) of als je op zeer hoge temperaturen bakt (boven 230°C). Ook als je een vorm nodig hebt die heel stevig moet staan zonder ondersteuning van een bakplaat, kan metaal handiger zijn.
Zijn siliconen bakvormen een goed idee?
Ja, ze zijn een uitstekend idee voor iedereen die houdt van gemak. Ze zijn onverwoestbaar, makkelijk schoon te maken in de vaatwasser en zorgen ervoor dat je baksels nooit meer blijven plakken. Vooral voor muffins, cakejes en delicate vormen zijn bakvormen siliconen ideaal.
Wat is beter, siliconen of metalen bakvorm?
Dat hangt echt van je recept af! Metaal is beter voor een krokant resultaat en snelle verhitting. Siliconen zijn beter voor makkelijk lossen, gelijkmatige garing en eenvoudig opbergen. De meeste thuisbakkers hebben baat bij een gezonde mix van beide in hun keukenkastje.
Bedankt voor het lezen van mijn verhaal! Heb je zelf nog een gouden tip of een grappige bak-anekdote? Laat het me weten, dat vind ik alleen maar gezellig. En vergeet niet: een dag niet gebakken, is een dag niet geleefd!
Liefs, Ivonne